“لولو”ها فقط در قصه ها نیستند!
خشونت خانگی بویژه کودک آزاری در دنیای امروزین ما، در جهانی که محیط خانه می باید پناهگاهی امن باشد تا ساکنانش در آن بیاسایند و خستگیها و رنجهای ناشی از دشواریهای محیط بیرون خانه را به فراموشی بسپارند تبدیل به واقعیتی آزار دهنده شده است و خانه متاسفانه برای بسیاری از مردم به جهنمی میماند که آتش دشمنی، خشم، خشونت، کینه و انتقام در آن هر لحظه شعله ورتر میگردد.
خشونت خانگی مخصوص به جامعه یا طبقه خاصی نیست و همه کشورهای دنیا و طبقات اجتماعی مختلف با آن دست به گریبانند. تغییر و تحولات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز نه تنها سبب کاهش آن نگردیده بلکه در بسیاری از موارد بر دامنه آن افزوده است. اهمیت موضوع تا بدان حد است که شمار زیادی از سازمانها و موسسات بین المللی به ویژه سازمان ملل متحد در زمینه پیشگیری و مهار این پدیده، مقررات و دستورالعملهای متعددی را وضع نموده و یا به اجرا نهاده اند. جای بسی تاسف است که باید بگوییم بر اساس آمارهای موجود هنوز هم این اقدامها هیچ نتیجه قابل ملاحظه ای ببار نیاورده است.
اما در کشور ما ایران در سالهای اخیر و همراه با بغرنج تر شدن اوضاع اقتصادی خانواده ها، افزایش آمار طلاق و اعتیاد و به تبع آن افزایش خشونت در جامعه شاهد آمار رو به فزونی کودک آزاری در سطح بی سابقه ای بوده ایم. هر چند که هیچ سازمانی تاکنون نتوانسته آماری همه جانبه از ابعاد گوناگون کودک آزاری ارائه دهد، اما حتی اگر آمار رسمی سازمان بهزیستی را نیز ملاک قضاوت قرار دهیم باز هم به نتایج نگران کننده ای خواهیم رسید.
بنا به آمار سازمان بهزیستی کشور که نهاد اصلی مرجع در این مورد می باشد، در سال ۱۳۹۰ از میزان ۹۹هزار و نهصد تماس گرفته شده با اورژانس اجتماعی، ۸۶۱۸ مورد مربوط به کودک آزاری بوده است. همچنین در شش ماهه نخست سال ۱۳۹۱، ۷۶ درصد تماسها با اورژانس استان تهران، یعنی ۲۱۰۲ مورد در رابطه با کودک آزاری بوده است. همزمان در استان فارس ۱۱۰۵مورد، در خراسان رضوی ۱۱۰۰ و در استان اصفهان ۷۰۰ مورد کودک آزاری گزارش شده است (سلامت نیوز). همچنین سازمان بهزیستی از ۸۶۱۸ مورد کودک آزاری در سال ۹۰، ۸/۴۹ درصد را آزار جسمی، ۳/۳۱ درصد را بر اثر غفلت، ۵/۱۲ درصد را آزار روحی، و ۷/۲ درصد را آزار جنسی اعلام کرده است، در مجموع می توان گفت که آمارهای ریز و درشت زیادی درباره کودک آزاری وجود دارد اما به دلایل مختلف، از جمله این که تنها بخش کوچکی از کودک آزاری ها به اورژانس اجتماعی گزارش می شود، حتی اگر این را که نهادهای رسمی و حکومتی سعی در پنهان کردن مسئله دارند نادیده بگیریم باز هم آمارها چندان واقعی نیستند و گستردگی ابعاد فاجعه می تواند بسیار بیشتر از این نیز باشد.
این در حالی است که در بسیاری از موارد کودک آزاری ارجاع شده به بیمارستان ها هیچ گزارشی از سوی بیمارستان به سازمان های ذیربط داده نمی شود. به گزارش ایسنا، عدم اعلام وقوع کودک آزاری از سوی مسئولان بیمارستان در حالی است که طبق ماده ۶ قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بدسرپرست و بیسرپرست مصوب ۱۳۸۱ کلیه افراد و موسسات و مراکزی که به نحوی مسئولیت نگاهداری و سرپرستی کودکان را بر عهده دارند، مکلفند که به محض مشاهده موارد کودک آزاری مراتب را جهت پیگرد قانونی و اتخاذ تصمیم مقتضی به مقامات صالح قضایی اعلام کنند و تخلف از این تکلیف موجب حبس تا شش ماه و یا جزای نقدی تا پنج میلیون ریال خواهد بود. قانونی که به دلیل فقدان اهرمهای نظارتی چندان در اجرا موفق نبوده است…
از سوی دیگر در تعاریفی که سازمان های جهانی ناظر بر آسیب های اجتماعی “صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد، یونیسف” از کودک آزاری داده اند آمده است: “کودک آزاری عبارت است از هر گونه فعل یا ترک فعلی که باعث وارد شدن آزار روحی و جسمی و ایجاد آثار ماندگار در وجود کودک شود. برخی از این آثار می تواند مخفی باشند، مانند: ممانعت از حضور کودک در کلاس درس، محروم کردن او از خوردن غذا، حبس کردن کودک در حمام و زیرزمین، برخی از اشکال مخفی کودک آزاری است. تنبیه بدنی و تجاوز جنسی به کودک هم از انواع کودک آزاری فیزیکی است که علائم آن را می توان ردیابی کرد. از طرف دیگر، یکی از اشکال بارز و شایع کودک آزاری به کار گماردن کودکان و بهره کشی اقتصادی از آنهاست، بر این مبنا “کودکان کار” مصداق بارز کودک آزاری محسوب می شوند. این در حالی است که آمار ارائه شده و تمرکز عمده مراکز بهزیستی ایران تنها بر روی نمونه های حاد کودک آزاری مانند شکنجه و تجاوز است و مواردی همچون کار اجباری و عدم حق تحصیل را شامل نمی شود.
شهرزاد پورعبدالله مشاور و روان درمانگر، در بخشی از مقاله مفصلی پیرامون کودک آزاری چند راهکار موثر جهت کنترل و پیشگیری از اینگونه حوادث را عنوان کرده است. در این مقاله چنین آمده: “ایجاد یک سیستم حمایت قضایی مناسب یکی از اساسیترین راه های پیشگیری از کودک آزاری است. در صورتی که عاملان خشونت از برخورد قانونی نهراسند، نمیتوان امید چندانی به بهبود اوضاع داشت.
مواردی از لایحه کودکان و نوجوانان مجلس ایران که به حمایت از کودکان و نوجوانان در معرض آسیب یا آسیب دیده اختصاص دارد، در صورت اجرا شدن شاید بتواند در پیشگیری از این آسیب اجتماعی موثر باشد. وجود سامانه هایی که افراد با وجود آنها بتوانند به محض مشاهده کودک آزاری مراتب را گزارش کنند و نهادهایی که از نظر قانونی اجازه داشته باشند کودک را از محیط خانواده ناامن دور کنند و در صورت نیاز، مراقبت های پزشکی را به موقع در اختیار وی قرار دهند نیز از جمله حداقل تدابیری است که باید به اجرا گذاشته شود.
ترتیب دادن کارگاه های آموزشی برای والدین پیش از بچهدار شدن و آموزش روش های مناسب ارتباط با کودک امری ضروری است. علاوه بر این امکان برخورداری از مشاوره و روان درمانی برای آن دسته از والدینی که دچار مشکلات روحی و یا خانوادگی هستند می تواند قدم بزرگی برای پیشگیری از فجایعی باشد که اخیرا در رسانههای ایران بازتاب یافته اند.
به طور خلاصه، آموزش و آگاهی بخشیدن به والدین، تغییر شرایط خانوادهها و به حداقل رساندن عوامل بالا برنده ریسک مانند: اعتیاد، بیکاری، اختلافات زناشویی و خشونت خانگی، میتواند تضمینی برای شکستن چرخه خشونت باشد”. کودک آزاری پدیدهای غیر قابل چشم پوشی است که باید مردم را نسبت به آن حساس کرده و تشویق نمود که در صورت مشاهده نشانههای آن، مراجع مسئول را باخبر سازند.
برگرفته از:
www.pouabdollah.com
www.ebrat.ir
www.salamtnews.com
دیدگاه خود را ثبت کنید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.بخشهای موردنیاز با * علامت گذاری شده اند.